scientometrics

دانشگاه فردوسی مشهد، به‌عنوان یکی از دانشگاه‌های پرافتخار شرق کشور، در سال ۱۳۲۸ در شهر مشهد تاسیس شد و امروز بزرگ‌ترین و مهم‌ترین دانشگاه این منطقه به‌شمار می‌آید. این دانشگاه با بهره‌مندی از بیش از ۸۰۰ عضو هیات علمی متخصص، پرتلاش و اثرگذار و نیز بیش از ۲۵ هزار دانشجو در سه مقطع کارشناسی، کارشناسی‌ارشد و دکتری، جایگاه برجسته‌ای در میان قطب‌های علمی و پژوهشی ایران دارد. حضور بیش از دو هزار دانشجوی بین‌المللی از کشورهای مختلف نیز بر نقش فرامرزی و جایگاه علمی دانشگاه در سطح منطقه‌ای و بین‌المللی تاکید می‌کند.
دانشگاه فردوسی مشهد اکنون شامل ۱۳ دانشکده، چندین پژوهشکده، قطب علمی و مراکز تخصصی متعدد است و با رویکردی مبتنی بر توسعه پژوهش‌های بنیادی و کاربردی، بستری پویا و اثربخش برای تعامل علمی میان دانشجویان، استادان و پژوهشگران فراهم آورده است.

در چنین فضای علمی و پژوهشی، تحلیل، پایش و ارزیابی عملکرد پژوهشی دانشگاه اهمیت ویژه‌ای می‌یابد؛ به‌ویژه با توجه به افزایش رقابت علمی در سطوح ملی و بین‌المللی که ضرورت توجه به شاخص‌های علم‌سنجی را بیش از پیش برجسته کرده است. بر همین اساس، دانشگاه فردوسی مشهد در سال ۱۴۰۱ «گروه علم‌سنجی و اطلاع‌رسانی علمی» را در مرکز اطلاع‌رسانی و کتابخانه مرکزی ایجاد کرد تا نیازهای دانشگاه در زمینه رصد تولیدات علمی، تحلیل شاخص‌های پژوهشی و ارائه گزارش‌های تخصصی برآورده شود. با توسعه فعالیت‌ها و افزایش نقش این حوزه در فرآیندهای تصمیم‌سازی مدیریتی، این گروه در سال ۱۴۰۲ به‌عنوان تنها گروه مطالعاتی و پژوهشی ذیل معاونت پژوهش و فناوری فعالیت خود را آغاز کرد.

گروه علم‌سنجی و اطلاع‌رسانی علمی با بهره‌گیری از ابزارها و روش‌های نوین علم‌سنجی، به گردآوری، تحلیل و تفسیر داده‌های پژوهشی اعضای هیات علمی، پایش شاخص‌های استنادی و تولید علم، تهیه گزارش‌ها و مستندات تخصصی، ارزیابی جایگاه پژوهشی دانشگاه و انجام طرح‌های مطالعاتی در حوزه سیاست‌گذاری می‌پردازد. این گروه نقشی موثر در پایش رتبه‌بندی‌های بین‌المللی، تحلیل روندهای پژوهشی، استخراج شاخص‌های کلیدی عملکرد و پشتیبانی از تصمیم‌گیری‌های مدیریتی ایفا می‌کند.

برای تحقق این ماموریت‌ها، گروه با بخش‌های مختلف دانشگاه همکاری نزدیکی برقرار می‌کند؛ از جمله با معاونت آموزشی در زمینه اعطای پایه‌های تشویقی و استخراج اطلاعات مرتبط و نیز با دبیرخانه جذب اعضای هیات علمی همکاری می‌کند. همچنین گروه با معاونت برنامه‌ریزی و توسعه منابع در حوزه تحلیل داده‌های علمی، مدیریت اطلاعات پژوهشی و پشتیبانی از سیاست‌گذاری‌های کلان دانشگاه همکاری می‌کند.
این همکاری میان‌رشته‌ای موجب شده است که فعالیت‌های گروه علم‌سنجی و اطلاع‌رسانی علمی به ابزاری موثر برای بهبود تصمیم‌سازی، ارتقای کیفیت پژوهش و افزایش مرجعیت علمی دانشگاه تبدیل شود.